
जिल्ला प्रशासन कार्यालय (गृह मन्त्रालय) र स्थानीय वडा कार्यालय
नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र
पहिले वडा कार्यालयबाट अनुसूची-१ सिफारिस लिएर सबै सक्कल र प्रतिलिपि कागजातसहित जिल्ला प्रशासन कार्यालय (DAO) जानुपर्छ।
कसले आवेदन दिन पाउँछ? र योग्यता
१६ वर्ष पूरा भएका नेपाली नागरिक (र १६ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि नाबालक परिचयपत्र)।
- स्थायी बसोबास रहेको वडा कार्यालयबाट अनुसूची-१ सिफारिस अनिवार्य पूर्व-शर्त हो।
- बुबा, आमा वा ३ पुस्ताभित्रका वंशज नातेदारको नागरिकता र सनाखत आवश्यक पर्छ।
- सबै फोटोकपी कागजातसँग सक्कल प्रमाणपत्र अनिवार्य पेश गर्नुपर्छ।
दृश्य नमुना र प्रक्रिया चित्रहरू (Visual Demo Guide)
बुझ्न सजिलो होस् भनी तयार गरिएका नमुना चित्रहरू (कुनै पनि चित्रमा थिचेर ठूलो पार्न सक्नुहुन्छ)।
नागरिकता बनाउने वडा → DAO प्रक्रिया
नमुना अनुसूची-१ र वडा सिफारिस संरचना
नागरिकता अटो-साइज फोटो निर्देशिका
सक्कल र प्रतिलिपि कागजात तयारी
आवश्यक कागजातहरू (सक्कल र प्रतिलिपि)
आफ्नो अवस्थाअनुसार सूची छान्नुहोस् →अनुसूची-१ फारम र वडा कार्यालयको सिफारिस
स्थायी बसोबास भएको वडा कार्यालयबाट प्रमाणित अनुसूची-१ फारम र सिफारिस पत्र।
बुबा/आमा वा ३ पुस्ताभित्रका नातेदारको नागरिकता + सनाखत
बुबा, आमा वा ३ पुस्ताभित्रका वंशज नातेदारको सक्कल नागरिकता प्रमाणपत्र र कार्यालयमा सनाखत।
नाता प्रमाणित प्रमाणपत्र
वडा कार्यालयबाट जारी आवेदक र अभिभावक/नातेदारबीचको नाता प्रमाणित प्रमाणपत्र।
जन्म दर्ता प्रमाणपत्र वा शैक्षिक प्रमाणपत्र
जन्ममिति र नाम प्रमाणित गर्ने जन्म दर्ता प्रमाणपत्र वा एसईई/शैक्षिक प्रमाणपत्र।
दुवै कान स्पष्ट देखिने अटो-साइज फोटो (२ प्रति)
हालसालै खिचिएको दुवै कान स्पष्ट देखिने २ प्रति अटो-साइज फोटो।
श्रीमान्को नागरिकता, माइती पक्षको वंशज प्रमाण र विवाह दर्ता प्रमाणपत्र
विवाहित महिलाका लागि श्रीमान्को सक्कल नागरिकता, माइती तर्फको वंशज प्रमाण (बुबा/माइतीको नागरिकता) र विवाह दर्ता प्रमाणपत्र।
बसाइँसराइ प्रमाणपत्र र जग्गाधनी प्रमाणपुर्जा (लालपुर्जा) आदि
अर्को जिल्लाबाट बसाइँसराइ गरी आएमा बसाइँसराइ प्रमाणपत्र र जग्गाधनी प्रमाणपुर्जा लगायत बसोबास प्रमाण।
बुबाआमाको नागरिकता प्रतिलिपि (सक्कलसहित)
बुबा र आमाको नागरिकता प्रमाणपत्रका प्रतिलिपि र रुजुका लागि सक्कल।
अभिभावकको विवाह दर्ता प्रमाणपत्र
बुबाआमाको विवाह दर्ता प्रमाणपत्र (सक्कल + प्रतिलिपि)।
नाबालकको जन्म दर्ता प्रमाणपत्र
वडा कार्यालयबाट जारी नाबालकको जन्म दर्ता प्रमाणपत्र।
नाबालकको फोटो (३ प्रति)
हालसालै खिचिएको दुवै कान देखिने ३ प्रति फोटो।
प्रतिलिपि निवेदन, वडा सिफारिस र पुरानो नागरिकता विवरण (प्रमाणित गर्न बाँकी)
प्रतिलिपि नागरिकताका लागि आवश्यक अतिरिक्त फारम/सिफारिस विवरण पहिले नागरिकता जारी भएको DAO मा पुष्टि गर्नुहोस्।
रु. १० को हुलाक टिकट (Postal Ticket)
निवेदन फारममा टाँस्न रु. १० को हुलाक टिकट (कार्यालय परिसरमा उपलब्ध हुन्छ)।
सबै कागजातका सक्कल र प्रतिलिपिहरू
प्रत्येक फोटोकपीसँग सक्कल प्रमाणपत्र अनिवार्य साथमा राख्नुहोस्।
चरणबद्ध प्रक्रिया
- 1
वडा कार्यालयबाट सिफारिस र अनुसूची-१ लिनुहोस्
स्थायी वडा कार्यालयस्थायी बसोबासको वडा कार्यालयमा सबै प्रमाण कागजात देखाइ अनुसूची-१ फारम र सिफारिस पत्र प्रमाणित गराउनुहोस्।
- 2
रु. १० को हुलाक टिकट टाँसी फाइल तयार गर्नुहोस्
वडा / DAO परिसरनिवेदनमा रु. १० को हुलाक टिकट टाँस्नुहोस् र सबै सक्कल कागजात, फोटोकपी तथा फोटो तयार राख्नुहोस्।
- 3
जिल्ला प्रशासन कार्यालय (DAO) मा पेश र सनाखत
जिल्ला प्रशासन कार्यालय (DAO)अभिभावक वा सनाखत गर्ने नातेदारसहित DAO मा कागजात पेश गर्नुहोस्। अन्तर-जिल्ला भए CMIS रुजु हुनेछ।
- 4
नागरिकता प्रमाणपत्र बुझ्नुहोस् र विवरण जाँच्नुहोस्
जिल्ला प्रशासन कार्यालय (DAO)प्रमाणपत्र हात परेपछि नेपाली र अंग्रेजी नामको हिज्जे तथा जन्ममिति (वि.सं. र ई.सं.) तुरुन्तै रुजु गर्नुहोस्।
शुल्क विवरण
सरकारी दस्तुर निःशुल्क (रु. १० हुलाक टिकट मात्र)
नेपाल सरकारले नागरिकता जारी गर्न कुनै सरकारी शुल्क लिँदैन; निवेदनमा रु. १० को हुलाक टिकट (र अनुसूची-१ नेपाली कागज) मात्र लाग्छ।
कार्यालय, समय र अपोइन्टमेन्ट
स्थायी बसोबास रहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय (DAO) (वा पहिले नागरिकता लिएको DAO); पहिले वडा कार्यालयको सिफारिस अनिवार्य छ
ध्यान दिनुपर्ने सावधानीहरू
सबै हेर्नुहोस्अंग्रेजी नामको हिज्जे नमिल्नु (नागरिकता र आवेदनबीच)
परिणाम: आवेदन फारम काउन्टरबाटै फिर्ता (return) गरिन्छ र अपोइन्टमेन्ट खेर जान्छ।
समाधान: नागरिकतामा जस्तो छ ठ्याक्कै त्यस्तै हिज्जे लेख्नुहोस्। कागजातहरूबीच फरक भए पहिले जिल्ला प्रशासन कार्यालय (DAO) बाट 'एउटै व्यक्ति प्रमाणित' (same person verification) गराउनुहोस्।
वि.सं. (BS) र ई.सं. (AD) जन्ममिति रूपान्तरण गल्ती
परिणाम: रुजु (verification) असफल हुन्छ र आवेदन अड्किन्छ।
समाधान: आवेदन दिनुअघि जन्म दर्ता प्रमाणपत्रसँग वि.सं. र ई.सं. दुवै मिति मिलाएर सच्याउनुहोस्।
फोटोकपी मात्र लैजानु (सक्कल कागजात छुटाउनु)
परिणाम: काउन्टरमा कागजात रुजु हुन नसक्दा काम रोकिन्छ र पुनः धाउनुपर्छ।
समाधान: प्रत्येक फोटोकपीसँगै सक्कल प्रमाणपत्र अनिवार्य एउटै फाइलमा राखेर लैजानुहोस्।
अन्तर-जिल्ला CMIS रुजुमा ढिलाइ
परिणाम: अन्तर-जिल्ला CMIS प्रणालीबाट अभिलेख रुजु गर्न थप समय लाग्छ।
समाधान: अन्तर-जिल्ला रेकर्ड भएमा थप समय राखेर आवेदन दिनुहोस् र पुराना नागरिकताका स्पष्ट प्रतिलिपि तयार राख्नुहोस्।
प्रश्नोत्तर
नागरिकता बनाउन सिधै जिल्ला प्रशासन कार्यालय (DAO) जान मिल्छ?
मिल्दैन। पहिले आफ्नो स्थायी बसोबास रहेको वडा कार्यालयबाट अनुसूची-१ फारम र वडा सिफारिस लिनु अनिवार्य पूर्व-शर्त हो।
नागरिकता प्रमाणपत्र बन्न कति दिन लाग्छ र शुल्क कति हो?
कागजात पूर्ण भए सामान्यतया सोही दिन (same day) बन्छ, तर अन्तर-जिल्ला CMIS रुजु गर्नुपरे थप समय लाग्न सक्छ। आधिकारिक शुल्क रु. १० को हुलाक टिकट हो।
नागरिकताका लागि कस्तो र कति वटा फोटो चाहिन्छ?
वंशज नागरिकताका लागि दुवै कान स्पष्ट देखिने २ प्रति अटो-साइज फोटो र नाबालक परिचयपत्रका लागि ३ प्रति फोटो चाहिन्छ।
आधिकारिक सरकारी स्रोतहरू
आधिकारिक स्रोतबाट प्रमाणितअन्तिम अद्यावधिक: 2026-11-21
स्वतन्त्र पूर्व-तयारी मार्गदर्शक — आधिकारिक सरकारी एप होइन। अन्तिम विवरण कार्यालयबाट पुष्टि गर्नुहोस्।
